zobacz.slask.pl   
¦LˇSKI SERWIS INTERNETOWY   
2008 listopad przegl±d wiadomo¶ci ze ¦l±ska
zobacz ostatnie


Naprawdę ¶l±skie Muzeum ¦l±skie
Gazeta Wyborcza, Przemysław Jedlecki, 2008.11.09, Muzeum ¦l±skie chce być naprawdę ¶l±skie
W nowym Muzeum ¦l±skim będzie stała wystawa po¶więcona historii i tradycji regionu. Opisy będ± także w mowie ¶l±skiej. - Je¶li ekspozycja ma być wiarygodna, to nie może zabrakn±ć również języka mówionego, którym posługuj± się mieszkańcy - mówi dyrektor muzeum Leszek Jodliński.
Budowa nowej siedziby muzeum, na terenie dawnej kopalni Katowice rozpocznie się dopiero w 2010. Choć potrwa dwa lata, pracownicy już dzi¶ planuj±, jak wykorzystaj± nowy gmach. Kiedy okazało się, że w Muzeum ¦l±skim nigdy nie było stałej wystawy o ¦l±sku, jego szef Leszek Jodliński zdecydował, że taka wystawa być musi. - Chodzi przecież o tworzenie tożsamo¶ci regionu. Musimy pokazać ¦l±sk jako miejsce na mapie Europy - mówi Jodliński.
Dyrektor chce, by opisy na tej wystawie były także w mowie ¶l±skiej. - To niematerialne dziedzictwo, których muzea musz± również strzec. Opisy w mowie ¶l±skiej zwiększ± szansę na jej przetrwanie w przyszło¶ci. Będzie to też pewna nobilitacja języka mówionego, którym posługuje się wielu mieszkańców regionu - wyja¶nia Jodliński.
To nie koniec nietypowych pomysłów na Muzeum ¦l±skie. W miejscu gdzie zostanie wybudowane, nie zabraknie zieleni. Jodliński nie chce wył±cznie ro¶lin, które można kupić w każdym dobrze wyposażonym sklepie ogrodniczym, czy znaleĽć w branżowych katalogach. Woli by teren muzeum upiększały również rzadkie i zagrożone wyginięciem ro¶liny z Górnego ¦l±ska. (...)


O Biesie Wańku po ¶l±sku, polsku i niemiecku
Gazeta Wyborcza, Przemysław Jedlecki, 2008-11-03
Nauczyciel z Górek ¦l±skich postanowił, że przy wjeĽdzie do wsi stanie tablica z legend± o powstaniu tego miejsca. Zapisano j± po polsku, niemiecku i ¶l±sku. To pierwsza taka tablica w regionie.
Bardzo downo tymu, niyjaki Miyszko, kery był piyrszym ksiyńciym ¶l±skim, postawiył wielko warownia nad brzegym Odry i dali ji na miano Racibórz. Było to nojprzod pora drzewiannych chałup ogrodzonych płotym ze zaszpicowanych kołow, przed kerym wykopali glymboki przikopy i napuscili do nich wody ze rzyki - tak rozpoczyna się legenda o powstaniu Górek ¦l±skich, któr± napisał Henryk Postawka, mieszkaniec wsi i nauczyciel w rybnickim Gimnazjum nr 4 oraz sekretarz Towarzystwa Piastowania Mowy ¦l±skiej Danga. Z polskiego na ¶l±ski opowie¶ć przetłumaczył Bogdan Dzierżawa, laureat pierwszego konkursu Po naszemu, czyli po ¶l±sku z 1993 roku.
Dzięki staraniom Postawki tablica z tekstem legendy stanęła niedawno przy wjeĽdzie do Górek ¦l±skich. Oprócz wersji ¶l±skiej, legendę spisano jeszcze po polsku i niemiecku.
- Dla prestiżu ¶l±skiej mowy ważne jest, żeby wyszła z domów na ulice i place wsi i miast. Takie tablice pomog± u¶wiadomić młodym ¦l±zakom, że język naszych dziadków to nie jaka¶ ułomna i gorsza odmiana języka polskiego o ograniczonej funkcjonalno¶ci - wyja¶nia swoje intencje Postawka.
Przyznaje, że zainteresowanie histori± swojego heimatu zawdzięcza nieżyj±cemu już Zygfydowi Weinerowi, który prowadził kronikę miejscowo¶ci w języku polskim i niemieckim. - Zacz±łem szukać informacji o Górkach ¦l±skich, ale jak chce się rozmawiać z ludĽmi st±d, to trzeba mówić po ¶l±sku. Odwiedzałem więc mieszkańców i z kawałków ich opowie¶ci ułożyłem legendę o Wańku, rycerzu który założył wie¶ - dodaje Postawka.
Według legendy Waniek, wła¶ciciel Bożej Góry (tak zwano jeszcze wtedy wie¶) z rycerza stał się pospolitym rozbójnikiem, który napadał na kupców. Nazywano go Jastrzębiem lub Biesem. W końcu jego eskapady przerwał ksi±żę raciborski, który zorganizował wyprawę przeciw rzezimieszkowi. Wańka zabito, a w Górkach osiedlili się nowi mieszkańcy.
Tablica z legend± w trzech wersjach kosztowała 3 tys. zł. Sfinansował j± Urz±d Gminy w Nędzy.
Anna Iskała, wójt Nędzy jest dumna z tablicy i jej pomysłodawcy. - Jestem ¦l±zaczk± i język ¶l±ski jest mi bardzo bliski. Musimy się nim chwalić. Nie mam też żadnych uprzedzeń narodowo¶ciowych i gdyby na tablicy było więcej miejsca, to legenda byłaby też po angielsku. W końcu jeste¶my w Europie - mówi Iskała. (...)

Ewald Gawlik / za: Izba ¦l±ska  wiecej zdjęć
Archiwum artykułów:
  • 2010 luty
  • 2009 grudzień
  • 2009 listopad
  • 2009 paĽdziernik
  • 2009 wrzesień
  • 2009 sierpień
  • 2009 luty
  • 2008 grudzień
  • 2008 listopad
  • 2008 paĽdziernik
  • 2008 wrzesień
  • 2008 sierpień
  • 2008 lipiec
  • 2008 czerwiec
  • 2008 maj
  • 2008 kwiecień
  • 2008 marzec
  • 2008 luty
  • 2008 styczeń
  • 2007 grudzień
  • 2007 listopad
  • 2007 paĽdziernik
  • 2007 wrzesień
  • 2007 sierpień
  • 2007 lipiec
  • 2007 czerwiec
  • 2007 maj
  • 2007 kwiecień
  • 2007 marzec
  • 2007 luty
  • 2007 styczeń
  • 2006 grudzień
  • 2006 listopad
  • 2006 paĽdziernik
  • 2006 wrzesień
  • 2006 sierpień
  • 2006 lipiec
  • 2006 czerwiec
  • 2006 maj
  • 2006 kwiecień
  • 2006 marzec
  • 2006 luty
  • 2006 styczeń
  • 2005 grudzień

  •    Mówimy po ¶l±sku! :)
    O serwisie  |  Regulamin  |  Reklama  |  Kontakt  |  © Copyright by Z¦ 05-19, stosujemy Cookies         do góry